خوراک دام و طیور چیست؟

خوراک دام و طیور برای پرورش دام ها و طیور مستلزم اعمال مدیریت در بهترین سطح ممکن است. خوراک دام یکی از مهمترین عوامل مدیریتی مؤثر در بازده اقتصادی است. با ما پویا فید همراه باشید تا در مورد انواع خوراک دامی و تشریح جزئیات آن، اطلاعات جامعی را در اختیارتان قرار دهیم.

تغذیه نادرست باعث پایین آمدن تولید و در نتیجه آن باعث بالا رفتن هزینه های تولید می شود. در ایران اگر بخواهیم هزینه هایی که برای دامپروری صرف می شود را طبقه بندی کنیم باید بگوییم که 60% سرمایه جاری، مربوط به خوراک دام و طیور است که این خود رقم بسیار بالایی است، و باید دنبال راه چاره بود.

یکی از راهکارها این است که دامپروران سعی کنند در بهار و تابستان که خوراک دام به وفور یافت می شود اقدام به جمع آوری خوراک نمایند و این در پایین آمدن هزینه های جاری گامی بسیار مهم و اساسی است. اما کار فقط به جمع کردن مواد غذایی ختم نمی شود.

مرحله بعد نحوه مراقبت از علوفه و … است که باید بگونه ای و در جایی نگه داری شوند که به کیفیت آنها صدمه ای وارد نشود. چون همان گونه که می دانیم تولید خوب در گرو تغذیه خوب دام و طیور است که این نگه داری شامل خشک کردن و سیلو کردن علوفه ها، تهیه و آماده سازی موارد کنسانتره و … می باشد.

انواع مواد غذایی مورد استفاده در خوراک دام و طیور

همانگونه که می دانیم خوراک دام و طیور از دو منبع تهیه می شود، یا منشا گیاهی دارد یا حیوانی

مواد غذایی با منشا گیاهی:

این غذاها که معمولا علوفه نام دارند شامل: کاه، دانه، میوه، ریشه غده، مراتع و … می باشد

مواد غذایی با منشا حیوانی:

پودر ماهی (به دلیل برخورداری از پروتئین بالا از اهمیت بالایی در تغذیه دام و طیور برخوردار است)، پودر کشک، پودر پر، پودر خون، پودر صدف، پودر گوشت و … از این دسته اند

خوراک دام وطیور

علوفه

یکی دیگر از انواع خوراک دام و طیور، علوفه می باشد. علوفه هر گونه خوراک گیاهی است که خوش خوراک هم می باشد و شامل تمام گیاه با برگ، ساقه و دانه های آن همچون ذرت و … می باشد. علوفه خود انواع مختلفی دارد که  شامل یونجه، شبدر، علوفه هیدروپونیک و … می باشد.

مکمل خوراک دام و طیور

یونجه:

با توجه به این که پروتئین و کلسیم بالایی دارد به عنوان یک غذای عالی در تغذیه دام بشمار می رود. البته برگ آن نسبت به ساقه اش مقوی تر است و شایان ذکر است با توجه به این که بیشتر آن از برگ و گل است یا از علف و چوب و تیغ است در کیفیت ارزش غذایی آن نیز تاثیرگذار است. یونجه پرگلی که خشک شده باشد از لحاظ غذایی بسیار عالی است.

کاه:

در مورد کاه هم باید متذکر شویم به علت خشکی و حجم زیادش ارزش غذایی ندارد و هم اینکه به دلیل دیر هضم بودن و ایجاد نفخ باعث کاهش تولید شیر و گوشت می شود

علوفه های لگومینه:

علوفه های لگومینه از انواع پر کاربرد خوراک دام و طیور است که شامل یونجه، شبدر، اسپرس و … می باشد. در مقایسه با گندمیان از کلسیم، منیزیم، فسفر، گوگرد بیشتری برخورداند. در بهبودی حاصلخیزی خاک تاثیر زیادی دارند، اما به علت بروز نفخ، کمتر مورد استفاده قرار می گیرند.از لحاظ ظاهری هم دارای برگ های پهن می باشند

علوفه های گرامینه (گندمیان ):

علوفه های گرامینه شاخه ای از گیاهان گلدار می باشد که گیاهان این شاخه علف نامیده می شوند که شامل غلات، چمن، دانه های خوراکی و علوفه برای دام ها می شود. شایان ذکر است که علوفه های گرامینه پر انرژی و سرشار از پروتئین هستند که برای رشد و تغذیه دام بسیار مفید است.

یکی از انواع این گیاهان، علف چاودار یکساله است که اگر زمان برداشت آن به درستی انجام شود، علوفه و سیلوی با کیفیت بالایی از آن بدست می آید. بسیار گیاه پرخاصیت و دارای مواد معدنی ارزشمندی است. حتی کاه باقیمانده پس از برداشت دانه های آن برای تغذیه دام قابل استفاده است. همانطور که اشاره شد علوفه های گرامینه از انواع خوراک دام و طیور پرخاصیت می باشد.

علوفه لگومینه
شرایط نگهداری خوراک دام و طیور

شرایط نگهداری خوراک دام و طیور

همانطور که می دانید اگر مواد غذایی در شرایط مناسب دمایی، نور، رطوبت و هر عامل تاثیر گذار دیگری قرار نگیرند، به سرعت دچار فساد شده و دیگر نمی توان از آن ها استفاده کرد. برخی از مواد غذایی نیز وجود دارند که شرایط نگهداری سخت تری داشته و سرعت فساد بالایی دارند. در خوراک دام و طیور نیز موادی مانند پودر ماهی یا چربی ها به سرعت دچار فساد می شوند. در نتیجه باید تمام شرایط لازم برای نگهداری را داشته باشند تا مدت زمان بیشتری بتوان از آن ها استفاده کرد. همچنین پیش از استفاده باید کنترل شوند تا از تاریخ مصرف آن ها نگذشته باشد.

فرآورری خوراک دام و طیور

دلایل بسیاری مانند حمل و نقل آسان یا جذب بهتر و سریع تر مواد غذایی دام و طیور و… وجود دارد که در اندازه و شکل خوراک دام و طیور تغییراتی می دهند. یکی از بهترین راه های انجام این کار پلت می باشد. برای تغییر شکل و کم حجم کردن خوراک دام و طیور با روش پلت، ابتدا خوراک را آسیاب کرده و آن را در کنار بخار آب قرار می دهند تا به شکل خمیری درآید. در آخر نیز این ماده خمیری شکل را از منافذ موجود در دستگاه های پلت با فشار زیادی خارج کرده و آن را خشک می کنند.

تولید خوراک دام و طیور با روش پلت مزایای بسیار زیادی مانند حمل و نقل آسان تر، هضم سریع تر، افزایش مصرف خوراک توسط دام و طیور و همچنین کاهش بسیار زیاد گرد و غبار موجود در آن دارد. نکته ای که در اینجا باید مورد توجه قرار بگیرد این است و شکل و اندازه خوراک حاصل برای حیوانات مختلف متفاوت می باشد.

نحوه ارزیابی کیفیت مواد اولیه خوراک دام و طیور

خوراک دام و طیور نیز مانند هر ماده خوراکی دیگری در کیفیت های مختلفی تولید می شود. به همین دلیل در هنگام تهیه آن باید توجه لازم را داشت تا مواد اولیه آن مرغوب باشد. تست مرغوبیت این مواد اغلب در آزمایشگاه ها و با آنالیز ترکیبات تشکیل دهنده آن صورت می گیرد. با این کار می توان کمبود های موجود در آن خوراک را شناسایی کرد و در نتیجه از سلامت تغذیه دام و طیور اطمینان حاصل کرد.

ممکن است این سوال برایتان مطرح شده باشد که در مواقعی که به آزمایشگاه دسترسی نیست چگونه می توان کیفیت خوراک را تست کرد؟ برای انجام این کار می توانید از لمس کردن و چشیدن خوراک استفاده کنید. در صورتی که خوراک علائم ذکر شده در پایین را داشته باشد از کیفیت خوبی برخوردار نیست.

  1. وجود برگ و ساقه های اضافی در میان دانه ها
  2. رنگ غیرعادی
  3. وجود رطوبت
  4. بو و طعم تند

انواع خوراک دام و طیور

خوراک دام و طیور انواع مختلفی دارد که در زیر تیتروار به آن اشاره شده است و در صورت نیاز می توانید با کلیک بر آن اطلاعات بیشتری را به دست بیاورید.